9 november 2020 

Top 10 uitvindingen voor onze voeding

Internationale dag van de uitvinder 09 november 2020

Als we aan een uitvinder denken, denken we vaak aan Albert Einstein, Thomas Edison of de gebroeders Wright. Maar er zijn er natuurlijk heel veel meer. Van grote tot kleine uitvindingen die ons leven “makkelijker” hebben gemaakt. Althans dat beweren ze. Ik denk niet dat dit voor alles opgaat.

Hedy Lamarr geboren op 9 november 1914

Daarom staat vandaag in het teken van uitvinders en hun uitvindingen. Deze dag is ook in het leven geroepen om de herinnering aan uitvinders levendig te houden. En in het bijzonder is de dag van de uitvinder op de verjaardag van actrice en uitvindster Hedy Lamarr. Zij heeft aan de wieg gestaan van moderne communicatietechniek. Haar uitvinding noemde ze secret communications systems. De grondslag voor onder andere gps, UMTS, bluetooth en Wifi.
Nu zijn er uitvindingen op alle vlakken. Ik heb 10 uitvindingen gerelateerd aan eten uitgelicht.

“Schat pak jij even de melk uit de koelkast?”

  1. De koelkast

    Met stipt op 1, de koeling/koelkast. Voordat de koelkast was uitgevonden was men aangewezen op andere technieken voedsel te conserveren. Drogen, inmaken, pekelen en konfijten. Door de uitvinding van de koelkast is ook transport van voeding vele malen makkelijker geworden. En kunnen wij producten en smaken van over de hele wereld proeven en ervaren. Een top uitvinding en misschien onwerkelijk maar pas een eeuw geleden. Wat zouden wij zonder moeten?

  2. Pasteurisatie

    Iedereen denkt aan melk bij pasteurisatie ondanks dat het 25 jaar geduurd heeft voordat melk werd gepasteuriseerd. In 1862 werd de pasteurisatie techniek uitgevonden. Onder verhitting werd de onder druk in micro-organisme sterk verminderd. Hierdoor worden producten langer houdbaar. Tegenwoordig gebeurd dit nog steeds en bij meer producten dan alleen melk. Wel zijn het in de meeste gevallen vloeibare producten zoals vruchtensappen, bier en bijna alle producten waar melk in zit.

  3. Inblikken

    In de tweede helft van de 18de eeuw werd door de Franse kok Nicolas Appert de uitvinding gedaan van de conserveringsmethode wecken. De methode om voedsel en/of dranken lucht dicht te bewaren in glazen potten en/of flessen. Dit is de voorloper op het inblikken. Welke supermarkt je ook binnenloopt, nog steeds zie je schappen vol met conserven blikken met groente, vlees, vis, fruit en ga zo maar even door. In begin 19de eeuw was er veel behoeft aan geconserveerd voedsel met name in de scheepsvaart. Maar glazenpotten op zee met alle wilde weersomstandigheden waren niet een heel groot succes.

    Daarop kwamen er de eerste blikken. Bijna niet open te maken dik metaal die met beitels opgemaakt moesten worden. Ongeveer een halve eeuw later kwam het dunnere blik en werd het inblikken de veel goedkopere variant van het wecken in glazen potten. Die makkelijk te openen zijn met een blikopener en tegenwoordig gewoon met een treklipje.

  4.  De Oven

    De oven heeft een zeer rijke geschiedenis. En het ontstaan is ruim 29.000 jaar voor Christus al vastgesteld. Met vuur in een gat in de grond. Meestal werd vlees bereid dat omwikkeld werd met bladeren en in het vuur gelegd. Deze werd daarna dicht gegooid met zand en stenen. De grond fungeerde dus eigenlijk als “oven” of warmte kamer. En op deze manier werd er heel langzaam gegaard op een lage temperatuur. Dit duurde meestal ook wel uren tot soms dagen voordat het vlees gaar was. Tegenwoordig ook wel bekend als slow cooking.

    De Egyptenaren en de Grieken hadden als eerst een bouwwerk dat op een oven ging lijken met stenen werd er een soort “iglo” gebouwd en daarin werd het vlees met het zelfde principe als in de grond gegaard. Maar doordat je nu beter en makkelijker invloed kon uitoefenen op het product in de oven kwamen er al snel meer en meer voedingsmiddelen in aanmerking om in de oven gegaard te worden.

    Het principe van de Egyptenaren is eigenlijk gebleven tot begin de 19de eeuw. Niet dat ieder huishouden met een grote stenen kachel in hun keuken zat, maar wel een vuurkamer en een afvoer voor de rook. De ovens werden in die tijd vaak gemaakt van gietijzer of gemetseld van bakstenen. In het begin van de 20ste eeuw kwam het gasfornuis op de markt en later ook een elektrische variant. Waarin steeds meer gestuurd kon worden op temperatuur en nauwkeurigheid van bakken. Tot de meest moderne ovens met stoom of gecombineerd met een magnetron tegenwoordig.

  5. De Kookpot

    De kookpot is de voorloper van de pannen die we tegenwoordig kennen. Met de eerste kookpotten die boven vuur werden verwarmd veranderde er veel voor onze voeding. Doordat wij water konden koken, kon je dus ook in water koken. Daardoor werden steeds meer producten welke rauw niet verteerbaar zijn toegankelijk om te gaan eten.
    Hierdoor kregen de mensen meer energie/brandstof dan daarvoor. Ook hoefde er niet alleen gejaagd te worden maar kon er ook verzameld worden. Nieuwe planten en gewassen proberen. Al ging dat “koken” wel heel anders als nu. Wij gieten onze groente af na het koken en het water verdwijnt in de afvoer. Dit gebeurde niet in die tijd. Het was meer een soort soep die er van gemaakt werd.

  6. Messen

    Er is veel discussie over messen, vooral over wat nu een mes is. Maar wat we zeker weten is dat er archeologische vondsten zijn gedaan vanuit de oude steentijd. Waarin messen/scherpe voorwerpen werden gevonden. Meestal gemaakt van steen. Tijdens te ijstijd werden deze stenen steeds meer toegespitst op het doel van het werktuig. Pijlpunten, haken, naalden en een vorm van messen. In de brons en de ijzertijd kwamen pas messen die op de messen van nu lijken. De Romeinen zorgde ervoor dat er steeds meer gespecialiseerde messen werden ontwikkeld voor een bepaald doel. Met kartel en zonder bijvoorbeeld. Maar de ontwikkeling staat nog steeds niet stil, zo zijn er sinds een aantal jaren messen van keramiek. Probeer het maar eens om je kipfilet in blokjes te snijden met een stukje porselein of aardewerk. Dat is een moeilijkere opgave dan het lijkt.

  7. Vergisting

    Wijn en bier zijn al duizenden jaren oud. Maar dit was eigenlijk een totaal ander product dan nu. Het werd ontdekt als een conserveringsmethode van bessen, druiven, granen maar ook aardappelen. Deze brouwsels werden gedronken als een luxe middel. Maar dat een mengsel van fruit en water, of graan en water een alcoholisch drankje opleverde wist niemand. De alcohol ontstaat door vergisting van de producten. Vaak gebeurde het dat het een ondrinkbare zure of bittere vloeistof werd omdat er niet goed gestuurd kon worden in het proces. Gist is ontdekt naar aanleiding van de uitvinding van de microscoop in 1680. Maar ook na de microscoop heeft het nog ruim 2 eeuwen geduurd voordat het proces van vergisting volledig in beeld was. Dit proces is in de basis eigenlijk onveranderd gebleven tot op de dag van vandaag.

  8. De magnetron

    De mogelijkheid om voedsel te verhitten met microgolven is eigenlijk per ongeluk ontdekt in de jaren 40. Met techniek die eigenlijk bedoeld was voor radar systemen werd er ontdekt dat er ook eten in opgewarmd kon worden. Tegenwoordig niet meer weg te denken uit de Nederlandse huishoudens en wordt voor veel doeleinden gebruikt. Maar veelal voor het opwarmen van voedingsmiddelen en niet voor het bereiden. Persoonlijk gebruik ik het eigenlijk nooit maar het is wel een manier om snel je maaltijd te verwarmen.

  9. In vet bakken

    In feite is dit al ontdekt zo’n 2500 jaar voor onze jaartelling. Toen werd ook veel voeding geconserveerd in bijvoorbeeld varkensvet. Vet is een zeer houdbaar product en als je dit smelt en over andere producten giet blijven deze ook lang houdbaar. De ontdekking om vlees te gaan bakken waar vet aan zit van het bewaren is een smakelijke en handige uitvinding. Dit geeft namelijk veel extra smaak aan het vlees. Tegenwoordig gebruiken we meer plantaardige vetstoffen om in te bakken maar we gebruiken deze methode nog steeds om ons vlees of groente extra smaak te geven. En zeg nu zelf. Gebakken of gekookte aardappelen welke zijn lekkerder?

  10. De oranje Wortel

    Nederland staat voor oranje en daarom vind ik de wortel een mooie afsluiter van deze top 10. We zien tegenwoordig weer allerlei kleuren wortels in de winkel liggen. Wellicht denk jij dat deze door mensen bijvoorbeeld paars gemaakt zijn of zo geteeld zijn. Maar eigenlijk ligt de oorsprong anders. De oranje wortel is namelijk een vreemde eend in de bijt. In de 17de eeuw is er iets bijzonders gebeurd in Nederland. De wortels waren in die tijd van origine paars en/of wit. Maar door een genetische afwijking waren er wortels met een oranje kern.

    En bij toeval is dit de voor voorvader van Koning Willem-Alexander, Willem 1 ter oren gekomen. Laat Willem 1 nu net van het huis van Oranje-Nassau zijn geweest. Een oranje wortel is dan natuurlijk leuk als je van Oranje-Nassau bent. Daar is dan de oranje wortel ontstaan maar ook de cultivatie, want een Oranje eet natuurlijk graag een oranje wortel!

Zo word je er weer even er aan herinnerd hoe bijzonder sommige zaken zijn die wij eigenlijk als normaal ervaren in ons dagelijks leven.Blog de dag van de uitvinders 2020 Top 10 uitvindingen voor voeding

Heb jij nu nog een leuke, slimme of bijzondere uitvinding over eten laat het dan weten ik ben erg benieuwd.

Een fijne dag van de uitvinder vandaag!

Over de schrijver
Mijn naam is Harold Engelen food ondernemer in hart en nieren, dat ben ik! Gedreven, vol met passie en ieder uur van de dag creatief. Sterk in adviseren, aansturen en het zien van nieuwe mogelijkheden. Ik ben betrokken bij verschillende bedrijven en concepten en samen met Lisette Engelen vorm ik een team dat niet zomaar is te verslaan :P Koken met Engelen is het platform waar wij onze gezamenlijke passie voor voeding laten spreken. En delen onze kennis graag met jouw! Koffie en kennismaken? Lijkt me een goed idee!
Reactie plaatsen

arrow_drop_up arrow_drop_down