17 februari 2021 
in Blogs

Recepten, de garantie tot een smaakvol gerecht?

Het lijkt zo simpel, het koken van een recept. Theelepeltje van dit, eetlepel van dat, 2 stuks van t’ een en 3 stuks van t’ ander, 100 milliliter zus, 20 gram zo en klaar. Als je een recept ziet, zou iedereen moeten kunnen koken. Het lijkt allemaal zo makkelijk en je zou bijna denken dat aan de hand van een recept iedereen even lekker een gerecht kan koken. Maar niets is minder waar. Je kan een recept beter zien als een oefenboekje, zo een van vroeger op school. Het maken van rekensommetjes ging beter naar mate je de sommetjes oefende. Zou dat met het koken van een recept niet hetzelfde gaan?

De historie van recepten

Een recept is al een eeuwenoud gegeven. Enkele jaren geleden is het oudste receptenboek uit de Middeleeuwen gevonden. In Groot-Brittannië is een script gevonden uit 1140 met daarin recepten voor onder andere varkensvlees, saus, kip en eend. Een recept was toen der tijd wel een stuk beknopter als de recepten die we tegenwoordig kennen. Het recept startte meestal met het woord ‘’recipe’’. Het Latijns voor ‘’men neme’’ waar het woord recept van is afgeleid. Vervolgens volgde een lijstje met ingrediënten en hooguit een kleine notitie van een speciale bereidingswijze.

KME Oud recept Blog 18-2-2021

Van toen naar nu

De beknopte recepten, ofwel ingrediënt lijstjes uit de Romeinse tijd staan vol met dure specerijen, exotische dieren en vele soorten kruiden. Als je deze ingrediënten bij elkaar bedenkt kun je heel moeilijk een voorstelling maken van het eindresultaat. Er stonden namelijk geen hoeveelheden bij of omschrijvingen van bereidingswijze.

Middeleeuwen

De oudste Europese recepten stammen met name uit de late middeleeuwen, rond de 14e en 15e eeuw. De Europese keuken was toen heel anders als dat wij deze nu kennen. De smaken waren stevig en uitgesproken, veel zoet, zuur en vele gebruikte specerijen. Vanaf de 16e eeuw werden de Europese recepten gevarieerder. Vele nieuwe ingrediënten hadden Europa bereikt en er werd geëxperimenteerd met nieuwe ingrediënten. Bijvoorbeeld groente, eeuwenlang speelde ze geen rol in de luxe kookboeken. Maar werden vanaf toen steeds populairder in de boeken.

KME recept blog afbeelding

Gouden eeuw

Vanaf de 17e eeuw gingen de recepten de tour op naar de moderne tijd. Groente uit eigen tuin en zuivel kwam steeds vaker voor in de recepten. Het eerste Nederlandse kookboek verscheen op de markt in de 17e eeuw. De 18e & 19e eeuw stonden in de Hollandse keuken in het teken van de Franse keuken. Recepten uit die tijd zijn veelal georiënteerd op het werk van de Fransen. Maar er kwam in die tijd ook een nieuwe stroom van recepten op gang. De zoete keuken werd verder ontwikkeld en er kwamen recepten van gebak, desserts en koek.

20e eeuw

De 20e eeuw, het was oorlogstijd en in die tijd stonden de recepten in het teken van de hongerwinter en voedselschaarste. Terugkijkend naar die crisistijd zijn dit enorm creatieve recepten. Door de schaarste werd er alles aan gedaan om niks te verspillen. Deze tijd laat zien hoe creatief men kon omgaan met de schaarste. Zelf voedsel verbouwen, wildpluk, inmaken, conserveren je komt het allemaal tegen in de recepten van toen der tijd.

Vandaag de dag

Tegenwoordig kun je overal recepten vinden. Sla een willekeurig tijdschrift open en je hebt een recept te pakken. Druk in je zoekmachine recept in en je krijgt ontelbaar veel resultaten. Recepten uit alle culturen, uit alle tijden en alle seizoenen heb je tot je beschikking. Je zou haast denken dat iedereen met al deze beschikbare informatie een top chef zou kunnen zijn. Maar levert gewoonweg het recept volgen nu echt het beste resultaat op?

KME recept blog afbeelding 2

Opbouw van een recept

De hedendaagse recepten zijn zo uitgebreid dat je bijna zou denken dat het niet meer mis kan gaan! De meeste recepten zijn volledig opgebouwd met;

Naam, herkomst, land of streek waar het gerecht vandaan komt. De tijd die nodig is om het recept te bereiden. Welke ingrediënten in welke hoeveelheden er benodigd zijn. Welk soort pollepel, pan of ovenstand je nodig hebt. Een zeer uitgebreid stappenplan, waar misschien soms wel een beetje tot het kinderachtige aan toe omschreven wordt hoe je aan de gang moet gaan. En toch kun je het presteren een gerecht te laten ‘’mislukken’’. Hoe kan dat?

Gebruik je recept zoals het ooit bedoeld is

Het beste kun je een recept gebruiken zoals deze vroeger ooit ontstaan is. Een lijstje met ingrediënten en deze ingrediënten samen vormen jou gerecht.

Om tot een perfect gerecht te komen is er aandacht, creativiteit en kennis nodig. Kennis van de ingrediënten die je gebruikt. Een tomaat is niet altijd maar gewoonweg een tomaat. De tomaat kan vandaag zuurder smaken en over twee dagen een stuk zoeter omdat deze dan rijper is. Dit kan betekenen dat ondanks je precies hetzelfde recept volgt je de ene dag een heel ander resultaat heb dan de andere dag.

”Het volgen van stap 1 tot en met 12 is geen garantie tot een smaakvol gerecht”

Stap voor stap

Gebruik een recept dus altijd als een leidraad. Je kunt natuurlijk stap 1 tot en met 12 uitvoeren en hopen dat het eindresultaat is wat je ervan gehoopt had. Maar dat is niet de weg. Leren koken doe je door te oefenen en een recept kan je op weg helpen met het samenstellen van de smaken en ingrediënten. Kruiden die in je keukenkastje staan verliezen naar verloop van tijd smaak en aroma. Een theelepel paprikapoeder kan dus met wat oudere paprika misschien niet voldoende zijn. Het koken van een recept blijft dus experimenteren, proeven en vooral heel veel oefenen.

De helpende hand

Recepten, het is geweldig dat ze er zijn! Ze geven je inspiratie en brengen je op ideeën waarop je zelf nooit zou zijn gekomen. Maar volg nooit zomaar zonder er over na te denken de stapjes. Want het eindresultaat kan bedroefd uitkomen. Blijf dus je recepten oefenen, blijf de kwaliteit en staat van je ingrediënten controleren, blijf experimenteren en bovenal blijf tijdens het koken altijd proeven! En je zult zien dat recepten een goede helpende hand kunnen bieden in de keuken.

 

Wil jij meer leren over het koken van recepten? Word lid van onze online kookclub en straks kook jij ook de sterren van de hemel!

Over de schrijver
Eten, drinken en gastvrijheid dat is mijn grote passie. Het liefst laat ik zoveel mogelijk mensen meegenieten van mijn passie. Samen een onvergetelijk moment beleven!
Reactie plaatsen

arrow_drop_up arrow_drop_down